2023: Ολα τα μηνύματα προεξοφλούν ότι το 2023 θα είναι ένας πολύ δύσκολος
χρόνος. Κατά πάσα πιθανότητα πιο δύσκολος από το 2022, αφού στα
προβλήματα που σωρεύτηκαν το χρόνο που πέρασε θα προστεθούν και εκείνα
που έρχονται το νέο χρόνο.
Για παράδειγμα η ακρίβεια θα πλήξει πιο σοβαρά τα νοικοκυριά που
βρίσκονται στην κάτω εισοδηματική ζώνη, αφού στην άνοδο των τιμών θα
προστεθούν οι αυξήσεις που θα γίνουν το 2023. Ηδη οι πληροφορίες
κάνουν λόγο για αυξήσεις ως 35% σε εκατοντάδες προϊόντα.
Το χειρότερο είναι πως το άλμα των τιμών δεν αντιμετωπίζεται με τις
αυξήσεις που θα πάρουν οι συνταξιούχοι ή οι μισθωτοί με κατώτατο μισθό
από την 1 Απριλίου 2023. Η απώλεια της αγοραστικής δύναμης που
υπέστησαν τον περασμένο χρόνο δεν καλύπτεται σε καμία περίπτωση, αφού
για μισθούς ή συντάξεις ως 700 ευρώ η αγοραστική δύναμη, σύμφωνα με
την έρευνα του ΙΝΕ της ΓΣΕΕ, μειώθηκε σε ποσοστό 40%.
Ομως, δεν είναι μόνο η ακρίβεια, αλλά και οι αλλαγές που θα γίνουν στο
σύστημα κοινωνικής ασφάλισης θα είναι αρνητικές. Οι μεγάλοι χαμένοι θα
είναι οι συνταξιούχοι και οι ελεύθεροι επαγγελματίες.
Από τη μια πλευρά η απώλεια εισοδήματος που φέρνει η ακρίβεια ήδη
απαξιώνει την αύξηση στις συντάξεις, αφού με το 7,75% δεν καλύπτεται
ούτε ο πληθωρισμός του 2022. Αν δε, αναλογιστεί κανείς ότι το άλμα στα
βασικά τρόφιμα είναι πάνω από 15%, γίνεται αντιληπτό πως η αύξηση
καλύπτει μόνο το μισό της απώλειας για τους συνταξιούχους.
Εκτός από το άλμα της ακρίβειας οι 1,5 εκατομμύριο επαγγελματίες που
ανήκουν στις τάξεις των επιστημόνων (υγειονομικοί, μηχανικοί,
νομικοί), των ελεύθερων επαγγελματιών, βιοτεχνών και εμπόρων αλλά και
των αγροτών έχουν να αντιμετωπίσουν και την αύξηση των ασφαλιστικών
τους εισφορών. Αυτή σε συνδυασμό με την πτώση του τζίρου που
συνεπάγεται η αύξηση των τιμών και η μείωση των εισοδημάτων των
πολιτών καθιστά ασφυκτικά δύσκολη τη θέση τους.
Για να γίνει αντιληπτό πόσο οριακή είναι η κατάσταση που
αντιμετωπίζουν οι προαναφερόμενοι επαγγελματίες, ελεύθεροι
επαγγελματίες και αγρότες θα αναφέρουμε μόνο πως το 85% αυτών
ασφαλίζεται στη χαμηλότερη κλάση των 210 ευρώ. Στο σημείο αυτό αξίζει
να επισημανθεί χάριν όχι μόνο ιστορικής σύγκρισης, αλλά και
πραγματιστικής, ότι αυτοί με τον νόμο Κατρούγκαλου πλήρωναν 167 ευρώ
ασφαλιστικές εισφορές ανά μήνα κι έχουν εξαναγκαστεί με τον νόμο
Βρούτση από το 2020 να καταβάλλουν αυξημένα ασφάλιστρα κατά 20,5% σε
σχέση με όσα κατέβαλαν από το 2016 έως το 2019. Και τότε βέβαια ο
νόμος Κατρούγκαλου είχε επικριθεί από το κίνημα με τις γραβάτες, γιατί
βλέπετε δεν ευνοούσε τους έχοντες εισοδήματα πάνω από 45.000 ευρώ.
Το 2023 λοιπόν φέρνει αυξήσεις συντάξεων, αυξήσεις σε εισφορές, νέο
ποσό εθνικής σύνταξης, κατάργηση της ειδικής (φορολογικής) εισφοράς
αλληλεγγύης, δυσμενείς αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης στο
δημόσιο. Ολα αυτά, που φέρνουν μεταβολές με αρνητικό πρόσημο στο
εισόδημα ασφαλισμένων και συνταξιούχων, μπορούν να επιμεριστούν ως
εξής:
• Αυξήσεις στις συντάξεις. Εχουν περισσέψει ήδη από τον Σεπτέμβριο οι
κυβερνητικές θριαμβολογίες για την αύξηση στις συντάξεις. Πρόκειται
για αύξηση που είχε θεσμοθετηθεί με νόμο που είχε ψηφιστεί όταν
υπουργός Εργασίας ήταν η Εφη Αχτσιόγλου. Αυτή η αύξηση υπολογίζεται με
βάση τον μέσο όρο της ετήσιας αύξησης του ΑΕΠ και του πληθωρισμού και
θα αφορά αρχικά τόσο την εθνική (θα ανέλθει σε περίπου 410 ευρώ) όσο
και την ανταποδοτική, της τάξης του 7,75%. Ωστόσο, λόγω του θεσμού της
προσωπικής διαφοράς που καθιέρωσε ο νόμος Κατρούγκαλου, 910.000 σε
σύνολο 2,4 εκατ. συνταξιούχων, το 38% δηλαδή, δεν θα δουν αύξηση στον
συντάξιμο μισθό, που σημαίνει ότι θα υποστούν πλήρως τις συνέπειες της
ακρίβειας.
Ομως αυτή η αύξηση ενόσω τα πάντα ακριβαίνουν μοιάζει με σταγόνα στον
ωκεανό. Σύμφωνα με τους εμπειρογνώμονες του ΙΝΕ ΓΣΕΕ, που
προαναφέρθηκε, αφού ο συνδυασμός αύξησης των τιμών κυρίως σε ενέργεια
και τρόφιμα και τα πολύ χαμηλά εισοδήματα εκτινάσσουν την απώλεια
αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών με μηνιαίο εισόδημα χαμηλότερο των
750 ευρώ έως και 40%. Στις τάξεις των συνταξιούχων, σύμφωνα με τα
τελευταία στοιχεία, 1.108.843 συνταξιούχοι σε σύνολο 2.465.975, που
αντιστοιχούν σε ποσοστό 45%, λαμβάνουν κύρια σύνταξη που δεν
υπερβαίνει τα 700 ευρώ μεικτά (658 ευρώ καθαρά). Συνεπώς όλοι αυτοί
έχουν απώλεια αγοραστικής δύναμης ίση με το 40%.
Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι 910.620 άτομα (ποσοστό 37%, δηλαδή
πάνω από ένας στους τρεις) έλαβαν κύρια σύνταξη έως 600 ευρώ μεικτά
(564 ευρώ καθαρά), ενώ 657.619 άτομα (ποσοστό 26,6%, δηλαδή ένας στους
τέσσερις) εισέπραξαν ως κύρια σύνταξη έως 500 ευρώ μεικτά (470 ευρώ
καθαρά). Συνολικά περί το 1,5 εκατ. συνταξιούχων λαμβάνει καθαρό
συντάξιμο μισθό περί τα 750 ευρώ. Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι η
αύξηση στον συντάξιμο μισθό κατά 7,5% δεν αναπληρώνει το απολεσθέν
λόγω ακρίβειας εισόδημα.
• Κατάργηση ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης. Καταργείται η ειδική εισφορά
αλληλεγγύης που είναι φορολογική. Αυτή η εισφορά υπολογίζεται
κλιμακωτά σε όλα τα εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ με συντελεστές από
2,2% έως 10%. Για να καταλάβουμε, η συντριπτική πλειονότητα των
συνταξιούχων άνω των 1.000 ευρώ θα δει αύξηση στις συντάξεις τής τάξης
του 1,8 ευρώ μηνιαίως! Στην ίδια κατηγορία ανήκει και η κατάργηση της
ειδικής εισφοράς 1% των ασφαλισμένων του Ταμείου Πρόνοιας Δημοσίων
Υπαλλήλων. Στην πράξη οι δημόσιοι υπάλληλοι θα δουν αυξήσεις 7-23 ευρώ
στον βασικό τους μισθό.
• Αυξήσεις στις εισφορές. Σύμφωνα με τον νόμο Βρούτση, αυτή η αύξηση
θα διαμορφωθεί στα επίπεδα του πληθωρισμού. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι
αναμένεται στη ζώνη 9,4-9,9%. Αν λοιπόν προστεθεί η αύξηση αυτή σ’
αυτήν του 2020, τότε 1,5 εκατ. ασφαλισμένοι σε καθεστώς μη μισθωτής
εργασίας θα πληρώνουν ασφάλιστρα αυξημένα κατά 30% σε σχέση με το
2019!
• Επικουρική ασφάλιση. Ηδη 140.000 άνθρωποι υποχρεούνται να παίζουν τα
χρήματά τους στον χρηματιστηριακό τζόγο μέσω του νέου Ταμείου
Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης( Τ ΕΚ Α ). Από την 1η
Ιανουαρίου 2023 δίνεται η δυνατότητα προαιρετικής ασφάλισης στο ΤΕΚΑ
σε όσους καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές επικουρικής ασφάλισης αλλά
και σε όσες κατηγορίες δεν υπάγονται σε υποχρεωτικό καθεστώς( π. χ.
ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες, αυτοαπασχολούμενοι υγειονομικοί ).
• Ορια ηλικίας συνταξιοδότησης. Με βάση διάταξη του τελευταίου νόμου
(Χατζηδάκη) καταργείται η δυνατότητα μειωμένης συνταξιοδότησης στο
δημόσιο πριν από το 62ο έτος της ηλικίας. Οσοι συμπληρώνουν τις
ηλικίες των 55 έως 60 ετών από την 1η Ιανουαρίου 2023 θα πάρουν
μειωμένη στα 62.
• Ενστολοι και πλασματικά έτη ασφάλισης. Δίνεται η δυνατότητα στο
σύνολο των ενστόλων να αναγνωρίσουν έως και πέντε πλασματικά έτη, τα
οποία και θα αναγνωρίζονται ως πραγματικά. Αυτό σημαίνει ότι θα
μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο για τη θεμελίωση όσο και για την
προσαύξηση του συντάξιμου μισθού. Η εξαγορά γίνεται σε ποσοστό 6,67%
επί των συντάξιμων αποδοχών τη στιγμή υποβολής της σχετικής αίτησης