Οι πόρτες έκλεισαν για περίπου δύο ώρες, και ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποχώρησε με τελευταίο «σταθμό» της επίσκεψης του στην Κωνσταντινούπολη, το Σισμανόγλειο Μέγαρο, όπου συναντήθηκε με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο.
Ειδικότερα, η χθεσινή συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν φάνηκε να κύλησε σε καλό και φιλικό κλίμα.
Ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι προτιμά τη χαλαρή ενδυμασία για τις ουσιαστικές συζητήσεις και ο κ.Ερντογάν συνόδευσε τον κ.Μητσοτάκη έως το αυτοκίνητο του μετά το γεύμα, ενώ οι διαρροές της ελληνικής πλευράς και η ανακοίνωση της τουρκικής προεδρίας είχαν και κοινές φράσεις.
Η τουρκική προεδρία πάντως υπογράμμισε “την πεποίθηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ότι μπορεί να υπάρξει πρόοδος στα ζητήματα που υπάρχουν, όπως τα προβλήματα του Αιγαίου, οι μειονότητες, η καταπολέμηση της τρομοκρατίας και η λαθρομετανάστευση.”
Από την ελληνική πλευρά, κυβερνητικά στελέχη έλεγαν απλώς ότιπροφανώς και οι δυο πλευρές επανέλαβαν τις πάγιες θέσεις τους στα θέματα των διμερών μας σχέσεων, χωρίς όμως την οξύτητα και την ένταση που συνήθιζε η τουρκική πλευρά το τελευταίο διάστημα.
Ο Ερντογάν έβαλε λοιπόν τις γνωστές παράλογες απαιτήσεις της Τουρκίας στο τραπέζι (πράγμα βέβαια αναμενόμενο), αλλά παρόλα αυτά οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι πρέπει να πέσουν οι τόνοι ανάμεσα στις δύο χώρες, καθώς είναι προς όφελος όλων να υπάρχει σταθερότητα στη νοτιοανατολική Μεσόγειο, δεδομένου πως ούτως ή άλλως ο πόλεμος στην Ουκρανία δημιουργεί ήδη αρκετή αβεβαιότητα στη διεθνή σκηνή.
Κυβερνητικές πηγές έλεγαν επίσης είναι ότι οι δύο πλευρές συνομίλησαν σαν σύμμαχοι, οι οποίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με τις προκλήσεις της νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας στην Ευρώπη που δημιουργεί η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Αναφορά που κρύβει το ρόλο του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ, που προφανώς φοβούνται τις σχέσεις Μόσχας- Άγκυρας και θέλουν να διασφαλίσουν ότι η Τουρκία θα παραμένει προσδεμένη στο άρμα της δύσης. Αυτό όμως προϋποθέτει αν μη τι άλλο αποφυγή εντάσεων στη σχέση με την Ελλάδα.
Σημειωτέον ότι και οι δύο πλευρές επί του παρόντος δεν σχολίασαν το ενεργειακό ζήτημα, που προφανώς και ήταν στην ατζέντα των συζητήσεων. Η Αθήνα έχει ήδη προαναγγείλει την αύξηση των εισαγωγών αζέρικου αερίου μέσω των αγωγών TANAP (στην Τουρκία) και TAP (από τη χώρα μας προς την Ιταλία), ως μία από τις εναλλακτικές στο ρωσικό φυσικό αέριο.
Οι δε ΗΠΑ επανεξετάζουν το θέμα του EastMed, στον οποίο η Άγκυρα έχει εκφράσει ενστάσεις αφού η Τουρκία θεωρεί ότι πρέπει να πάρει μερίδιο από τα οφέλη της ΑΟΖ της Κύπρου (εξάλλου το τουρκολιβυκό σύμφωνο είχε εν μέρει ως στόχο να σαμποτάρει το συγκεκριμένο αγωγό). Και την ίδια στιγμή -προφανώς όχι τυχαία- η Τουρκία επαναπροσεγγίζει το Ισραήλ.
Ούτε η ελληνική ούτε η τουρκική πλευρά αναφέρθηκε όμως σε πιθανή συνεργασία στον τομέα της ενέργειας. Αλλά και οι δύο πλευρές εστίασαν στη δημιουργία καλού κλίματος και την αποφυγή των εντάσεων.
Είναι ενδεικτικό ότι ο κ.Μητσοτάκης μετά το γεύμα με Ερντογάν συναντήθηκε με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο και μεταξύ άλλων δήλωσε: “Πιστεύω ότι βάλαμε τα θεμέλια για τη βελτίωση των σχέσεών μας και κυρίως για να συνεργαστούμε στα μεγάλα ζητήματα τα οποία αυτή τη στιγμή αντιμετωπίζουμε τεράστιες προκλήσεις”.
Σύμφωνα με πληροφορίες Μητσοτάκης – Ερντογάν συμφώνησαν να πραγματοποιηθούν τον επόμενο μήνα οι συζητήσεις για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. Και εφ όσον ευοδωθούν οι προσπάθειες να πέσουν οι τόνοι, να λάβει χώρα το προσεχές φθινόπωρο στην χώρα μας και το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας των δύο χωρών. Πληροφορίες από την Άγκυρα ανέφεραν ότι ενδεχομένως να επισκεφθεί και ο Ερντογάν την Ελλάδα τον Ιούλιο.
Στην Αθήνα εν τω μεταξύ πολλοί σημείωναν ότι ένα μορατόριουμ με την Τουρκία εξυπηρετεί απόλυτα και ένα πιθανό εκλογικό σχεδιασμό του Μαξίμου, καθώς το σενάριο για πρόωρες εκλογές παραμένει ζωντανό.
Τι ανέφερε η τουρκική πλευρά
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συμφώνησαν να βελτιώσουν τις διμερείς σχέσεις και να επικεντρωθούν στη θετική ατζέντα, ανακοίνωσε η Τουρκική Διεύθυνση Επικοινωνιών. Εκτός από τις διμερείς σχέσεις, συζητήθηκαν και πολλές περιφερειακές και παγκόσμιες εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένων των τελευταίων γεωπολιτικών ζητημάτων και των επιπτώσεων της ρωσικής επίθεσης στην Ουκρανία.
Κατά τη συνάντηση μεταξύ των δύο ηγετών τονίστηκε ότι η Τουρκία και η Ελλάδα φέρουν ιδιαίτερη ευθύνη στην αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης, η οποία αλλάζει με τη ρωσική επίθεση στην Ουκρανία, προστίθεται στην ανακοίνωση. Η συνάντηση επικεντρώθηκε επίσης στα αμοιβαία και περιφερειακά οφέλη από την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.
Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν επίσης να βελτιώσουν τις διμερείς σχέσεις και να διατηρήσουν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας, παρά τις διαφωνίες μεταξύ των χωρών. Στη συνάντηση συζητήθηκαν επίσης τα βήματα που πρέπει να γίνουν για την επίτευξη του όγκου του διμερούς εμπορίου των 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Επαναλαμβάνοντας τα βήματα της Τουρκίας να ανοίξει μια νέα σελίδα στις διμερείς σχέσεις, ο κ. Ερντογάν είπε στον κ. Μητσοτάκη ότι πιστεύει στην πρόοδο σε θέματα που σχετίζονται με το Αιγαίο Πέλαγος, την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και την παράτυπη μετανάστευση. Τα ζητήματα μπορούν να επιλυθούν με τίμιο και ειλικρινή διάλογο και έτσι οι δύο γειτονικές χώρες θα πρέπει να διατηρούν πάντα τον διάλογο και όχι μόνο σε περιόδους κρίσης, πρόσθεσε ο Τούρκος πρόεδρος.